Crucifixen sparen
Een aantal jaar geleden adviseerde een Amerikaanse man mij om crucifixen, orgelpijpen, avondmaalsbekers en schilderijen van Jezus te gaan sparen, zodat we later nog kunnen aantonen dat Nederland ooit een christelijke natie was. Want, zo zei hij: 'Ik kom geregeld in Europa, en ik zie het veranderen. Kerkgebouwen verdwijnen of worden omgedoopt tot kroegen, huizen of kantoren. In Frankrijk en Zwitserland gaat het nog harder dan in Nederland, maar ik voorspel je: er zullen moeilijke tijden komen voor de christenen hier en je wilt je kinderen iets kunnen laten zien van hoe het vroeger was.' Wat zou het Nederlands landschap er anders uit zien zonder kerkgebouwen! Stel je voor: Utrecht zonder de Dom!

Onderzoeksbureaus of kroegen
Ik vond die man nogal somber en uitgaan van een doemscenario. Ik was in die tijd juist erg enthousiast over de Bijlmerkerken, waar de ruimtes en plekken niet aan te slepen waren. Maar inmiddels denk ik steeds vaker dat die Amerikaan het misschien niet zo verkeerd had. Ik ken genoeg kerken die dicht moeten of die een andere bestemming krijgen. In Amsterdam ken ik een kerk die is omgedoopt tot onderzoeksbureau. In een woonmagazine las ik over een man die in een voormalig kerkgebouw woonde. En de voormalige schuilkerk vlakbij Hoog Catharijne in Utrecht is nu een gezellige kroeg waar Belgische speciaal bieren worden geschonken. Waar de kansel was, zit nu de bar. Aan de wanden doen beelden van Maria met een gestorven Jezus in haar armen herinneren aan de tijd dat dit een kerk was. Nu wordt er gelachen, geborreld en gefeest. Ik vraag me af: Is dat heiligschennis? Of zou God daar ook aanwezig zijn? Is Zijn huis nog wel een gebedshuis? Er wordt vrees ik meer gevloekt dan gebeden. En toch - ik ga er af en toe heen en bid daar, heb een goed gesprek of investeer in een vriendschap te midden van de drukte. Als de wereld de kerk overneemt, kan ik Gods koninkrijk daar dan toch nog vinden of helpen bouwen?

Wat is de kerk mij waard?
Op mijn mat viel vorige week de Kerkbalansbrief met als thema: "Hoeveel is de kerk mij waard?" Goede vraag. In Amsterdam hoorde ik bij een kerk waar het gebruikelijk is nieuwkomers een rondleiding te geven over de geschiedenis van het gebouw. Het verhaal van het ontstaan van de kerk raakte mij diep. De wijk werd gebouwd in een tijd van economische crisis, en de overheid had geen geld voor een kerk. Een visionaire dominee verzamelde een gemeente om zich heen die bereid was voor een kerk in dit nieuwe stukje van Amsterdam te sparen. Het waren barre tijden, maar de mensen leefden heel zuinig, om te kunnen sparen voor dit kerkgebouw. Er werden spullen verkocht, alleen op zondag lekkere dingen gegeten: alles wat mensen extra hadden, elke stuiver, legden zij opzij. En toen was er op een dag genoeg om het gebouw te gaan bouwen. Ze wilden niet zomaar een gebouw: het moest passen in de stijl van de buurt (Amsterdamse school) en vol symboliek worden gebouwd. Het moest uitnodigend zijn voor de mensen in de buurt. Het mocht niet zo zijn dat toekomstige generaties in een wijk zouden wonen zonder kerk! Wat hadden die gemeenteleden daar veel voor over, wat een visie!

Volgens mij heeft elk kerkgebouw wel zo'n verhaal. En nu lijken we deze gebouwen 'zomaar' weg te doen. Zijn wij visieloos geworden? Wat is mij de kerk waard? Wat is het mij waard dat toekomstige generaties opgroeien in een land waar nog kerkgebouwen zijn, waar mensen weten waar zij kunnen aankloppen als zij meer over God willen weten? Ben ik bereid spullen te verkopen, minder te eten of te genieten, zodat we kerkgebouwen kunnen behouden? Of was dat iets van vroeger en nemen we nu genoegen met huisgemeenten, zolderkamers en scholen? En zo ja - is daar iets mis mee?

Geloof te koop
Nog verder gedacht: Zetten we met het verkopen van de kerkgebouwen ook ons geloof of het geloof van toekomstige generaties op het spel? Zetten we ons geloof te koop?

Ken jij kerken die dicht moeten? Wat vind je ervan? Past het nog wel in deze tijd om kerkgebouwen te behouden? Ik lees graag je reactie!